Năm 2021, một huấn luyện viên Yoga ở Hải Phòng mắc Covid-19. Nửa đêm khó thở quá, anh ngồi dậy tự tập thở. Hôm sau, khi vẫn còn đang bệnh, anh bật máy quay và vừa thở hổn hển vừa hướng dẫn người khác. Loạt video đó sau này được báo Dân Trí và báo Pháp Luật TP.HCM viết lại. Đây là chuyện phía sau nó, kể cả phần anh chưa bao giờ hứa với ai.
Bài viết thuật lại một câu chuyện đã xảy ra năm 2021. Đây không phải hướng dẫn điều trị. Nếu bạn hoặc người nhà đang mắc bệnh, hãy làm theo chỉ định của bác sĩ.
Đêm đó xảy ra chuyện gì?
Nhà đào tạo Đặng Kim Ba mắc Covid-19 hai lần liên tiếp. Lần đầu là năm 2021.
Anh kể lại rất ngắn gọn: “Lúc đó khó thở quá, nên nửa đêm phải ngồi dậy tự tập thở.”
Không có gì kịch tính trong câu đó. Một người nằm mãi không thở được, ngồi dậy, và làm thứ duy nhất mình biết làm. Mười hai năm dạy Yoga đã cho anh một bộ công cụ, và đêm đó anh dùng nó cho chính mình.
Kết quả, theo lời anh, là “thấy rất hiệu quả”.
Cần nói rõ ngay: đó là cảm nhận của một người trong đêm, không phải kết quả đo đạc. Nhưng chính cảm nhận đó dẫn tới việc xảy ra ngày hôm sau.
Vì sao anh quay video khi vẫn còn đang bệnh?
Hôm sau, anh không nghỉ. Anh bật máy quay.
“Hôm sau dù đang bị Covid cũng vừa tập vừa quay video, chính lúc đó còn thở hổn hển và nói hướng dẫn.”
Chi tiết đáng chú ý nhất của cả câu chuyện nằm ở đây. Không phải một chuyên gia khoẻ mạnh ngồi trong phòng thu nói về bệnh tật. Là một người đang bệnh, đang hụt hơi, vừa thở vừa nói.
Giọng đứt quãng, người mệt. Nhưng chính vì thế mà người xem tin — họ nhìn thấy một người giống hệt mình đang ở trong cùng hoàn cảnh, chứ không phải một người khoẻ mạnh nói về chuyện của người khác.
Báo Dân Trí sau đó viết về việc này trong bài “Nhà vô địch yoga hướng dẫn tập thở cho F0” (Dân Trí, 23/02/2022, truy cập 06/10/2026), ghi rằng anh bản thân là một F0 mới khỏi bệnh và từ giữa năm 2021 đã làm loạt video hướng dẫn F0 tập thở.
Người bệnh lúc đó sợ điều gì nhất?
Không phải sợ chết. Theo quan sát của anh Kim Ba, thứ người bệnh nói nhiều nhất là sợ không thở được.
Và nỗi sợ đó kéo theo hai thứ nữa: lo lắng và căng thẳng.
Đây là chỗ nhiều người bỏ qua. Khi một người sợ mình không thở được, họ thở gấp hơn, gồng người lên, siết chặt phần thân. Mà gồng thì cơ hoành càng khó hạ xuống. Nỗi sợ và hơi thở nông nuôi lẫn nhau thành một vòng.
Vậy nên phần lớn giá trị của việc ngồi xuống đếm nhịp thở không nằm ở kỹ thuật. Nó nằm ở chỗ người bệnh có một việc cụ thể để làm, thay vì nằm đó nghe tim mình đập nhanh.
Cơ chế này không chỉ đúng với F0. Nó là lý do nhiều người khoẻ mạnh tập thở sâu lại thấy chóng mặt — đã nói kỹ trong bài Hít thở sâu đúng cách.
Anh không hứa điều gì?
Đây là phần quan trọng nhất, và cũng là phần hiếm khi được kể.
Khi được hỏi điều gì anh không dám hứa với người bệnh, câu trả lời rất gọn:
“Không hứa là chữa bệnh.”
Anh nói rõ thứ bài tập đó làm được: nó giúp người bệnh chủ động luyện hơi thở, thay vì nằm yên một chỗ.
Không có lời hứa khỏi bệnh. Không có con số phần trăm. Không có cam kết nào.
Trong một giai đoạn mà rất nhiều thứ được quảng cáo là chữa được Covid, một người có hơn một nghìn video và hàng chục ngàn người theo dõi lại chọn nói câu đó — thì đó là điều đáng ghi lại.
Cả hai bài báo đều phản ánh đúng ranh giới này. Không bài nào dùng chữ “chữa”. Dân Trí và Pháp Luật TP.HCM đều nói về hệ hô hấp và lượng oxy hấp thụ, không nói bài tập chữa được bệnh.
Vì sao “nằm yên” lại là vấn đề?
Lập luận của anh Kim Ba nằm ở chỗ chủ động và bị động:
“Nó hỗ trợ việc chủ động luyện tập, chứ cứ nằm li bì thì càng yếu hơn.”
Đây là điều ai từng nằm viện dài ngày đều biết: nằm lâu không vận động thì cơ thể yếu đi, và sức bền tụt nhanh hơn người ta tưởng. Hơi thở cũng vậy — không dùng tới thì nông dần.
Nhưng phải nói cho cân: với một số người bệnh, nghỉ ngơi hoàn toàn đúng là chỉ định của bác sĩ, và lúc đó nghỉ mới là việc nên làm. Không có một câu trả lời chung cho mọi người. Người đang bệnh cần hỏi bác sĩ xem mình được vận động tới mức nào, trước khi làm bất cứ bài tập nào tìm thấy trên mạng.
Sau đó: hai tờ báo và hơn 100.000 lượt xem
Loạt video lan đi xa hơn anh tính. Song song với đó là các lớp Yoga online — thời điểm đó anh dựng hẳn một phòng quay tại Hải Phòng để dạy trực tuyến, khi hầu như không ai ra khỏi nhà được.
Theo Dân Trí, một video tập thở cho F0 trên YouTube đạt hơn 100.000 lượt xem, và lớp Yoga online miễn phí thu hút hàng chục ngàn người tham gia trên mạng xã hội. Bài báo cũng ghi anh đã quay hơn 1.000 video hướng dẫn tập luyện miễn phí, và các bài thở anh chia sẻ có nguồn gốc từ Yoga, đã được anh áp dụng 12 năm.
Hai tuần sau, báo Pháp Luật TP.HCM viết lại câu chuyện trong bài “Nhà vô địch yoga hướng dẫn tập thở cho F0 tại nhà” (tác giả Việt Linh, 04/03/2022, truy cập 06/10/2026), ghi nhận các bài tập nhằm nâng cao sức khoẻ đường hô hấp khi điều trị bệnh tại nhà.
Bài báo cũng nhắc lại hồ sơ chuyên môn: Huy chương vàng Yoga 2017, bằng khen của Uỷ ban Olympic Việt Nam 2018, bằng khen ghi nhận đóng góp phát triển phong trào Yoga 2019, Phó Chủ tịch Hội Yoga Hải Phòng, Uỷ viên ban luật và thi đấu Liên đoàn Yoga Việt Nam.
Bốn năm sau còn lại gì?
Những bài thở anh dạy cho F0 năm đó không phải bài riêng cho người bệnh. Chúng là bài thở Yoga cơ bản, chỉ được làm nhẹ đi và chậm lại.
Đó cũng là lý do chúng vẫn dùng được cho người khoẻ mạnh hôm nay — và là nền của cả tuyến bài về hơi thở trên trang này:
- Bài tập thở: có mấy loại và nên bắt đầu từ bài nào? — bản đồ bốn nhóm bài thở
- Thở cơ hoành — bài nền, chính là bài anh dùng trong đêm đó
- Hít thở sâu đúng cách — vì sao hít mạnh lại sai
- Pranayama — phần luyện hơi thở trong Yoga
Thứ thay đổi nhiều nhất sau bốn năm là công cụ. Hồi 2021 người tập phải tự nhẩm đếm trong lúc đang mệt. Giờ công cụ tập thở của KinaFit đếm nhịp hộ, có hình dẫn nhịp và tiếng hô — mở trên điện thoại là tập được. Công cụ này do chính anh Kim Ba thiết kế, dựa trên đúng những bài thở đó.
Khi nào cần đi khám ngay
Câu chuyện trên là chuyện của năm 2021. Nó không thay thế việc đi khám.
Gọi cấp cứu hoặc đi khám ngay nếu có: khó thở tăng nhanh, đau tức ngực, môi hoặc đầu ngón tay tím tái, lú lẫn hoặc khó đánh thức, sốt cao không hạ.
Hỏi bác sĩ trước khi tập bất kỳ bài thở nào nếu bạn đang mắc bệnh hô hấp, bệnh tim mạch, huyết áp không ổn định, đang mang thai, hoặc vừa phẫu thuật vùng ngực bụng.
Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức và thuật lại trải nghiệm cá nhân, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Câu hỏi thường gặp
Đặng Kim Ba là ai?
Đặng Kim Ba là huấn luyện viên và nhà đào tạo Yoga tại Hải Phòng, người sáng lập Học viện Yoga T.Kim Việt Nam. Anh là Phó Chủ tịch Hội Yoga Hải Phòng, Uỷ viên ban luật và thi đấu Liên đoàn Yoga Việt Nam, Huy chương vàng Yoga 2017, nhận bằng khen của Uỷ ban Olympic Việt Nam năm 2018. Báo Dân Trí và báo Pháp Luật TP.HCM đều từng viết về anh năm 2022 với loạt video hướng dẫn F0 tập thở.
Vì sao anh quay video hướng dẫn tập thở khi đang mắc Covid?
Anh mắc Covid-19 năm 2021 và có đêm khó thở tới mức phải ngồi dậy tự tập thở. Thấy có hiệu quả với chính mình, hôm sau anh vừa tập vừa quay video dù vẫn còn đang bệnh — trong video đó anh còn thở hổn hển khi nói hướng dẫn. Báo Dân Trí ghi nhận anh bản thân là một F0 mới khỏi bệnh khi làm loạt video này.
Bài tập thở có chữa được Covid không?
Không. Chính anh Kim Ba nói rõ là không hứa chữa bệnh. Bài thở chỉ hỗ trợ người bệnh chủ động luyện hơi thở thay vì nằm yên một chỗ. Cả hai bài báo viết về anh đều không dùng chữ “chữa”, mà nói về hệ hô hấp và lượng oxy hấp thụ. Người đang bệnh vẫn phải điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
Người bệnh khi đó gặp khó khăn gì nhất với hơi thở?
Theo quan sát của anh Kim Ba, thứ người bệnh nói nhiều nhất là sợ không thở được, kéo theo lo lắng và căng thẳng. Nỗi sợ này làm người ta thở gấp và gồng người lên, mà gồng thì cơ hoành càng khó hạ xuống, nên hơi thở lại càng nông. Nỗi sợ và hơi thở nông nuôi lẫn nhau thành một vòng.
Nằm nghỉ hoàn toàn khi ốm có hại không?
Không có câu trả lời chung. Anh Kim Ba cho rằng nằm li bì lâu ngày thì cơ thể yếu đi, nên việc chủ động luyện hơi thở có ích. Nhưng với một số người bệnh, nghỉ ngơi hoàn toàn đúng là chỉ định của bác sĩ. Người đang bệnh cần hỏi bác sĩ xem mình được vận động tới mức nào trước khi tập theo bất kỳ hướng dẫn nào trên mạng.
Những bài thở đó giờ còn tập được không?
Còn. Đó không phải bài riêng cho người bệnh mà là bài thở Yoga cơ bản, được làm nhẹ đi và chậm lại. Bài nền là thở cơ hoành — chính bài anh dùng trong đêm khó thở năm 2021 — và vẫn là bài đầu tiên nên học với người khoẻ mạnh hôm nay.
Báo nào đã viết về chuyện này?
Hai tờ. Báo Dân Trí ngày 23/02/2022 với bài “Nhà vô địch yoga hướng dẫn tập thở cho F0” của tác giả Mai Châm, và báo Pháp Luật TP.HCM ngày 04/03/2022 với bài “Nhà vô địch yoga hướng dẫn tập thở cho F0 tại nhà” của tác giả Việt Linh.
Video tập thở cho F0 có bao nhiêu lượt xem?
Theo báo Dân Trí, một video hướng dẫn tập thở cho F0 trên YouTube đạt hơn 100.000 lượt xem. Bài báo cũng ghi lớp Yoga online miễn phí thu hút hàng chục ngàn người tham gia trên mạng xã hội, và anh đã quay hơn 1.000 video hướng dẫn tập luyện miễn phí.
